+----------------------+ | Welgekomen in Ion3 ! | +----------------------+ +----------------+ | Kort en bondig | +----------------+ Computer uitzetten: CTRL+ALT+DELETE (pas uitzetten als je "powerdown" ziet) Console (terminal) : F2 (hier kan je grafische, niet grafische programma's starten en commando's uitvoeren) Run : F3 (typ hier naam van grafisch programma dat je wil starten) Tussen programma's binnen een frame wisselen : / en * op numpad (rechts op toetsenbord) ALT+TAB en ALT+SHIFT+TAB CTRL+pijl links of rechts Tussen frames (desktops) wisselen : 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 (numpad) CTRL+pijl omhoog of omlaag Programma afzetten : CTRL+ALT+C .Del (op numpad) + nummer start een programma Menu: F12 Email programma : pause knop (of typ F3 en dan sylpheed-claws of mutt) Op internet surfen: F3 en typ dan firefox (of dillo, links2 -g, elinks) Tekst typen: F3 en typ dan abiword (of nedit) F2 en typ dan nano (of vim) Bestand op diskette zetten: 1) Open een console (F2) en typ "mount /mnt/floppy" 2) F3 typ dan emelfm (of .Del+7 op numpad) 3) open links de map /mnt/floppy/ 4) rechts ga je naar het bestand om op diskette te kopieren 5) klik op het bestand en klik dan op copy 6) typ "umount /mnt/floppy" in een terminal Nu kan je de diskette eruit nemen. Zie een korte lijst van programma's die op deze computer staan op het einde van deze tekst. (F2 of F3 en typ dan de naam van het programma om te starten) Op het einde van deze tekst staat er ook een hoofdstukje om problemen op te lossen. +-----------+ | Inleiding | +-----------+ Ik zal eens uitleggen hoe dit beest werkt. Om mij uit te zetten moet je de knoppen Ctrl+Alt+Delete op je toetsenbord alle 3 tegelijk indrukken. En als je powerdown ziet dan kan je mij echt afzetten. Nee, wacht even! Nu nog nie afzetten! Ik heb je nog meer te vertellen. Je weet nu nog niet eens hoe dat je iets kunt doen met mij. +---------------------------------+ | Console, met de computer praten | +---------------------------------+ Als je op F2 duwt daar vanboven op je toetsenbord dan kom je in de console, daar kan je met mij praten. Je kan me vanalles zeggen, maar ik ben zoals een hond en veel zal ik niet van jou verstaan. Je zult in mijn simpel klein taaltje moeten spreken, en pas op, ik ben in het engels opgevoed! Om in de console met mij te gaan zal ik een nieuw venster openen. Om terug te keren naar deze tekst moet je enkel op de knoppen Alt+Tab tegelijk duwen. Of je kan ook op de knop / of * helemaal rechts op je toetsenbord drukken. Of je drukt Ctrl+Pijl Links of Rechts tegelijk in. Je kan ook de rat (lees: muis) gebruiken om vanboven op het scherm te klikken. Je moet geen schrik hebben. Probeer maar een keer op F2 te drukken! Wat da je ook probeert, je zal mij niet kapot maken. Das ier gene window$ brol zunne ;). Maar net zoals elke andere computer ben ik wel een stom kieken. Je zult mij alles precies moeten zeggen wat ik moet doen. Hier zijn een paar voorbeeldjes van wat ik versta: date : ik zal je zeggen wat de datum is ls : ls van list, ik toon je de bestanden apt-get moo : probeer maar eens ;) Er is veel dat je mij kan zeggen. Maar ik zal je voorlopig nog maar een ding meer zeggen. man : voor manual of handleiding. Probeer een keer man man te typen, dan toon ik je de manual van de manual. +-------------------------------------+ | Internet en hoe programma's starten | +-------------------------------------+ Jij wilt zeker op internet! Wel, om op internet te surfen heb ik een paar programmas, ik zal je uitleggen hoe je die kunt starten. Er zijn een aantal programmas op deze computer om te surfen op het web. Dillo, links2, firefox en elinks. Je kan een programma starten door in een console "dillo", "links2 -g", "firefox" of "elinks" te typen. Je kan wanneer je enkel dil ingetypt hebt ook al op Tab (die knop links van A) duwen, en dan zal ik raden dat het dillo is dat je mij probeert te zeggen. Als je mij enkel di zegt en op Tab duwt (eerst tuut ik en duw dan nog ne keer) zal ik nog niet met zekerheid kunnen raden en zal ik je een aantal mogelijkheden geven. Als je op F3 duwt kan je ook dingen (programmanamen, etc) zeggen die ik moet doen, maar in F3 zal ik enkel verstaan om grafische programma's te starten of opdrachten uit te voeren (zoals mount). Duw maar een keer op F3 en zeg dillo tegen mij. Tab werkt daar ook. Als je je bedenkt en je wilt mij toch nix meer zeggen in F3 dan duw je op Esc links boven op het toetsenbord. Een aantal programmas kan je rap en gemakkelijk opstarten op de methode die ik nu uitleg. Kijk helemaal rechts op je toetsenbord, daar staat er een .Del knop (links van Enter). Druk daar op en dan op de 0 knop. Dan start het programma "dillo". Je kunt ook op .Del drukken en dan op nummer 3 duwen. Dan start "links2 -g". Probeer eens alles. Je kunt ook op .Del en op een van die andere nummers drukken om een ander programma te starten. Opmerking: Dillo, links2 en elinks werken niet met alle websites. Start het programma firefox als je problemen hebt bij het openen van een website. Dus duw op F3 en typ dan firefox (gebruik de tab knop om niet alles te moeten typen). +----------------------+ | Programma's afzetten | +----------------------+ Achter een tijdje zullen er wel veel vensters open staan, je kan programmas sluiten door Ctrl+Alt+C tegelijk op uw toetsenbord in te drukken. +-------+ | Email | +-------+ Vanboven rechts op het toetsenbord staat er een knop met email daaronder geschreven. Als je daar op drukt start het programma om uw mails te lezen. Dat is gemakkelijk te onthouden eh :). +------------------------------------------+ | Bestanden, thuismap en tekstje schrijven | +------------------------------------------+ Om je eigen bestanden te zien kan je in een console ls typen. Ofwel gebruik je het programma emelfm. Dat kan je gemakkelijk starten door op .Del en dan 7 te typen. Emelfm zal je je thuismap tonen. Je kan u de computer voorstellen als een grote doos en je thuismap is een klein doosje daar binnen in. Enkel in dat doosje kan jij jou dingen zetten, dat is veel gemakkelijker voor mij om alles te organiseren! | Nano +-----+ Je thuismap zag er wel leeg uit eh? Je kan er een tekstje schrijven met nano. Typ nano in een console. Dan kan je een klein tekstje schrijven. Vanonder in nano zie je een paar dingen staan. Dat is alles wat nano verstaat. Er staat bv " ^O Schrijven ". Dat is om uw tekst te schrijven in een bestandje. Die ^ staat voor de Control knop, dus om te schrijven druk je op Ctrl+o tegelijk. Dan vraagt nano jou welke naam je de tekst wilt geven. Kies maar iets! Bv nano.txt . Ik laat het op txt eindigen zodat ik weet dat het een text is. Sluit nano af met ^X of Ctrl+x. Om je tekst nu terug te lezen typ je nano en daarna de naam van de tekst die je daar net gekozen hebt. Tab (zodat ik de naam vervolledig) werkt hier ook! Na een paar teksten te maken liggen die wel te rommelen in je thuismap. Je kan een nieuwe map maken om daar je teksten in te steken. Om dit te doen typ je in een console mkdir en daarachter de naam die je nieuwe map moet hebben. Bijvoorbeeld "mkdir teksten". mkdir staat voor "make directory". Om nu je tekst te verplaatsen naar je nieuwe map, typ je mv met daarachter de naam van uw tekst en daarachter naar waar je hem wilt verplaatsen. Bevoorbeeld "mv nano.txt teksten". mv staat voor move. Move it! Als je alle bestanden in je thuismap met .txt op het einde van de naam naar de map teksten wilt verplaatsen dan kun je dat ook in 1 keer zeggen tegen mij. Typ dan dus: mv *.txt teksten . Het is door dat sterretje dat ik weet dat je alles dat op .txt eindigt wilt verplaatsen. Je kan ook naar je nieuwe map teksten gaan kijken. Doe dat door "cd teksten" te typen. cd staat voor change directory of verander map. Amai je leert nog wat engels bij ook! +-----------------------+ | CD, floppy, usb lezen | +-----------------------+ CD: typ "mount /mnt/cdrom" (of cdrom1) om de cdrom te monteren (en te kunnen lezen). Wanneer je gedaan bent typ dan "umount /mnt/cdrom" in de console. Floppy: typ "mount /mnt/floppy" om de floppy te monteren. Wanneer je gedaan bent typ dan "umount /mnt/floppy" in de console. USB storage device: typ "mount /mnt/sda1" (of sda2) om te monteren. Wanneer je gedaan bent typ dan "umount /mnt/sda1" in de console. Open de map /mnt/... met emelfm of wat je ook wilt. +------+ | Menu | +------+ Er is ook een menu'tje met een aantal van de programmas die ik heb. Duw op F12. Dan op debian en dan toepassingen. Daar staat er vanalles. Het kan wel veel rapper zijn om bv met .Del+ nummerke je programma te starten, of door in de console gewoon te zeggen wat ik moet starten. +----------+ | Frames | +----------+ Als je veel programmas open hebt staan merkt je dat die titels vanboven heel klein worden. Misschien is het beter om een tweede groep vensters (ofwel frame genoemd -je zou ze ook desktops kunnen noemen) te maken. Doe dit door op Alt+F9 te duwen (of F9, dan krijg je de keuze welk type . Nu kan je tussen je verschillende frames wisselen door Ctrl+pijlke(boven of onder) tegelijk in te duwen. Of je kan tussen frames wisselen met die nummertjes op je numpad (die nummertjes rechts op je toetsenbord) staan te drukken. 0 is uw 1e frame, 1 uw 2e, 2 uw 3e en 3 uw 4e, etc. Je moet wel eerst genoeg frames maken. Je kan een frame wegdoen door wanneer er geen programmas in lopen Ctrl+Alt+C te doen. +-----------------+ | Audio cd spelen | +-----------------+ Steek de cd in de cddrive en druk op de play knop op de cddrive. Druk nog een keer op de play knop om naar het volgende liedje te gaan. Druk op de stopknop om de muziek te stoppen. +--------------------------+ | Lijst van de programma's | +--------------------------+ Hier krijg je een lijstje van een deel van de programma's die op deze computer staan. Kijk ook in het F12 menu ->Debian->Toepassingen voor meer programma's. Internet: websites surfen: dillo, links2 -g, elinks, firefox ftp: gftp, ncftp chatten: irssi (gebruik een publieke bitlbee server zoals im.bitlbee.org om op andere chatnetwerken dan irc te gaan) email: sylpheed-claws, mutt Editors: nano, vim, nedit Word processors: abiword (leest ms word documenten) Bestanden converteren: doc2txt (ms word bestand naar text) doc2pdf (ms word bestand naar pdf) ... Bestandssysteem verkennen: emelfm, vifm Muziek: cplay, alsamixer (volume regelen) Weergevers: foto's en prentjes: xzgv, feh tekst: less (geeft ook doc, rtf, pdf, html... in txt weer) pdf: xpdf Voor meer programma's zie http://users.skynet.be/six/gpure/tech/linux/apps.html +-------+ | Einde | +-------+ Ik ben nu wel moe aan het worden, ik ga mijn mond houden. Ik hoop dat ik je wat op weg heb kunnen helpen! Om deze tekst af te zetten moet je q intypen. T'amusement! +-----------+ | Problemen | +-----------+ 1)Q Je kan niet op internet? A Controleer of de router en modem aanstaan en of al de kabels in orde zijn. Wanneer die in orde zijn typ je in een terminal: sudo /etc/init.d/networking restart 2)Q Je wilt de numpad gebruiken om nummers in te typen? A De nummers werken als je Ctrl tijdens het typen van de nummers ingedrukt houdt. ------------------------------------------------------------------------------------------------------- Als je wilt kan je ervoor zorgen dat ik je al deze dingen niet meer zeg. Typ dan in een console : nano .xinitrc Zet # voor dit lijntje: aterm -e less welkom.txt & Of in de plaats kan je bv " aterm -e bash & " zetten, dan start er al automatisch een console op wanneer ik gestart wordt. Of je kan je email of internet programma al laten starten...! Sla het bestand op na het te veranderen met ctrl+o. Voor meer informatie over GNU/Linux Debian zie http://users.skynet.be/six/gpure/tech/linux/debian.html Er staat daar hoe je Debian kunt installeren en configureren.